монолог
Блог

Жан дүйнө монологу

Өзүбүз менен сүйлөшүп жатканда, өзүбүздүн үнүбүздү укпайбыз жада калса тыншабайбыз, бул жөнундө биз эч качан дээрлик ой  жугуртпөйбүз.  

Кандай тон менен, кандай сөздөр менен өзубүзгө кайрылабыз? 

Эмесе, элестетип көрөлу, сиздин ички жан дуйнөгүз — бул үн алгы деп койолу. Кайсы үн алгыны сиз көбүрөөк угасыз?

 «Сындоо» үн алгыны, «Умтулуу», «Күмөн» үн алгыларын, «Ыйлактоо» же болбосо «Жемелөө» үн алгыларын?

Өзүнүздү өзүнүз катуу сындап баштаганыңызда, ар дайым  колдонулуп жүргөн сөздөрдү байкап, баамдап турууга аракет кылыңыз. Мисалы, сиз өзүңүз жөнүндө мындай деп көп ойлоносуз: «Мен кандайча олдоксонмун, акылсызмын, колуман эч нерсе келбейт …». Токтотунуз.

Сиз тандаган жана кыйла конструктивдүү жана боорукер монологго алмаштырыныз: «Бул менин колуман келет … Мен билем, же болбосо үйрөнөм… Булар менин жакшы сапаттарым…».

Өзүңүзгө өзүңүз боорукердик, жумшак, айоо сезим менен мамиле кылуу менен кайрылуу, жана бул нерсеге үйрөнүү бул өтө маанилүү. 

Башкалардан сый-урматты, сүйүүнү жана кабыл алууну талап кылуудан мурун, өзүңүзгө аяр мамиле жасап, өзүңүздү сыйлап, жана дагы өзуңүзгө боорукердик менен мамиле кылууну үйрөнүшүңүз керек.

IMG_20211023_120900_542
Блог

Өзүңдүн жашооңду өзүң көзөмөлдө

Өзүңдүн жашооңду өзүң көзөмөлдө

Сага жашоодон эмне керек экенин сен гана билесиң. Өзүңө өзүң ишенип, жашооңду өз колуңа алып, өз алдынча бактылуу адам болуу үчүн эмнеге укугуң бар экенин билишиң зарыл.

Сенин эмнеге укугуң бар?

• Муктаждыктарыңа ээ болгонго укугуң бар
• Сезимдериңди билдирүүгө укугуң бар
• Ката кетирүүгө
• Адилеттүүлүктү, сый урматтуу мамиле кылууга жана аларды күтүүгө
• Өзүң өзүңө кам көрүүгө
• Сага кандай мамиле кылууну каалаарыңды айтууга
• Жардамды күнөөлү сезбей кабыл алууга
• Жок деп айтууга
• Тандооңо сый мамиле күтүүгө
• Бакытың жана максатың үчүн күрөшүүгө

зомбулук
Блог

Психологиялык же болбосо эмоционалдык зомбулуктун 25 белгиси

Эмоционалдык зомбулук башка зомбулуктун түрлөрүнөн айырмаланып оӊой менен байкалбайт. Психологдордун айтымында аталган зомбулук көрсөткөн адам кичине кезинде жаман мамилеге дуушар болуп, аргасыздан өзүнө болгон ишеними төмөндөп кеткен. Узак убакыт боюу психологиялык зомбулукка туш болуу тынсызданууну стресс жана депрессияга алып келет. Психолог Зейне Кудайбергенова сиз психологиялык зомбулукка туш болуп жатканыӊызды аныктоо үчүн 25 белги туурасында кеӊири тааныштырат.

Эгерд сиз бул жүрүм-турумду кантип аныктоону билбесеңиз, анда бул психологиялык зомбулуктун 25 белгиси менен таанышыңыз:

  • Кордук көрсөткөн адам сизди басынтат, же башка адамдардын алдында шылдыңдайт.
  • Ал ар дайым сизди кемсинтет же сиздин ой-пикириңизди, идеяңызды, сунуштарыңызды же муктаждыктарыңызды эске албай, өзүнүн оюн гана таңуулайт.
  • Ал сизди ыңгайсыз абалда калтыруу үчүн шылдыңдайт же сизди керексиз адамдай сездирип, басынтат.
  • Ал сизди «өтө сезимтал» деп, өзүнүн орой сөздөрүн көнүмүшкө айлантат.
  • Ал сизди башкарып, жаш баладай мамиле кылганга аракет кылат.
  • Ал сиздин жүрүм-турумуңуз үчүн сизди жемелейт же жазалайт. Чечим кабыл алуу үчүн же сыртка чыгуу үчүн дайыма анын уруксаты керек деп, сизди толугу менен контролдоого аракет кылат.
  • Ал сиздин каражатыңызды көзөмөлдөп, акчаңызды кандайча коротуп жатканыңызды билүүгө аракет кылат. Дайыма өзүнөн толук көз каранды кылууга аракет кылат.
  • Ал сизди кемсинтип, жетишкендиктериңизди жокко чыгарып, үмүтүңүздү жана кыялдарыңызды үзөт.
  • Ал өзүн ар дайым туура деп, сизди ар дайым жаңылышат деп эсептейт.
  •  Ал сизди жактырбаган же жек көргөндөй көрүнөт, аны бүтүндөй тулку-бою менен тили көрсөтөт.
  • Ал сиздин кемчиликтериңизди, каталарыңызды же аялуу жериңизди дайыма айтып турат.
  • Ал сизди чындыкка окшошпогон нерселер менен айыптайт.
  •  Бирок ошол эле учурда ал өзүнө карата тамашаны көтөрө албайт, башкалардын шылдыңына чыдабайт, чычалайт, таарынат, жини келет. Сизди шылдыңдаса болот, бирок аны шылдыңдоо мүмкүн эмес.
  •  Ал сый-урматтын жоктугуна такыр чыдамдуу эмес.
  • Ал өзүнүн жүрүм-туруму үчүн актанып, күнөөнү башкаларга жүктөйт, бирок адатта кечирим сурай албай кыйналат.
  • Кайра-кайра чектен чыгып, сиздин муктаждыктарыңызга көңүл бурбай кете берет.
  • Ал сизди өзүнүн көйгөйлөрү, турмуштагы кыйынчылыктары же бактысыздыгы үчүн күнөөлөйт.
  • Ал сизге жагымсыз аттарды коет, жагымсыз лакап ат чаптайт же ар дайым ачуу сөздөрдү айтат.
  • Ал көпчүлүк учурда эмоциясын көрсөтпөйт.
  • Анын сизге боору оорубайт.
  • Ал өзүн курмандык катары көрсөтүп, жоопкерчиликти алгандан көрө, сизди чаташтырууга аракет кылат.
  • Ал сизди жазалоо же контролдоо үчүн, таштап кетүү коркунучун туудурат.
  •  Ал сизди толук кандуу жеке адам эмес, өзүнүн бир уландысындай көрөт.
  • Ал жыныстык мамилени манипуляциялоо жана көзөмөлдөө каражаты катары колдонот.
  • Ал сиз жөнүндө жеке маалыматты башка адамдарга оңой эле ачыктап коет ( сизден уруксат сурабай эле).
IMG_20211023_115030_024
Блог

Сепарация — эмоционалдык бөлүнүү

Сепарация — эмоционалдык бөлүнүү

Адам баласынын жашоосунда акыры ата-энеден бөлүнүү, алыстоо убагы келет. Бул учурду ар бир адам башынан өткөрөт. Бул туура, жана закон ченемдүү көрүнүш.
Башында бала энесине абдан жакын болот, анткени анын өмүрү жана коопсуздугу жалгыз энеден көз каранды.

Энеси аркылуу бала бул дүйнө жөнүндө маалымат алат. Ал дүйнө коркунучтуубу же бейпилби, ага ишенимдүүбү болобу же жокпу, ошого жараша акыры бала бактылуу боло алабы же жокпу…
Байкап көрсөк, бала кичине кезинде ойноп жүрсө да, энесин көз жаздымынан чыгарбайт, кээде жүгүрүп келип, анын кийимин же колун кармап, сылап, же жөн эле жанында туруп, кайра жүгүрүп кетет. Бул учурда эненин баласынын жанында болуусу — жашоонун бейпил, тынч болуусунун гарантиясы. Бул сезим — бала үчүн абдан маанилүү,анткени эненин сүйүүсү баланын эмоционалдык коопсуздугуна шарт түзөт.

Убакыт өтөт, бала чоңоюп баштайт, дүйнө таануу сезими күчөйт, эгер өөрчүү туура жүрүп баратса, бала акырындан эне-атадан алыстап, өзүнчө боло баштайт. Бул убакта көп эне ката кетирет: «Мурун балам мага абдан жакын эле, эмнеге мынча өзгөрдү? Буга ким күнөөлүү? Мени сыйлабай калды, менин керегим жокпу? Мага ишенбей калдыбы?» деген сыяктуу көп суроолорго жооп таппай кыжалат болот.
Мындай убак келгенде өзүн колго алып, балага суроо жаадырбай, акырын гана «сүйүп байкоочунун» позициясына туруш керек.

Ооба, ал өзгөрүп жатат, ал өз алдынча болгонго аракет кылып жатат, ал өзүн да, дүйнөнү да таанып жатат, мүмкүн туура эмес кадам жасайт, мүмкүн бизге жакпаган нерсени жасайт… Мына дал ошол учурда эне-атанын колдоосу маанилүү. Бул өспүрүм убак. Жинденбей, таарынбай, эмоцияга алдырбай, акыл калчап, туура сөз тандап, баланын көңүлүнө ачкыч тапканга аракет кылуубуз керек.